Belastingdienst in de fout met toeslagen

Menno Snel
Staatssecretaris Snel (D’66) in gesprek met een boze vader. Bron: ANP

Emotionele taferelen vandaag in het parlement tijdens het debat met staatssecretaris Snel, die gaat over de Belastingdienst. Een incident of niet? Hoe betrouwbaar is de overheid? En… wat kunt u doen?

Onterechte verdenking bij toeslagen

De Belastingdienst zal circa driehonderd ouders die klant waren bij een Eindhovens gastouderbureau een schadevergoeding betalen. De dienst zette hun kinderopvangtoeslagen stop omdat zij van fraude werden verdacht, maar voor die verdenking was in de meeste gevallen geen bewijs. Een uitspraak van de Raad van State was voor Snel aanleiding tot het instellen van een commissie onder leiding van Piet Hein Donner. De oud-minister presenteerde vorige maand een rapport en pleitte voor compensatie van de betrokken ouders.

rapport commissie Donner
Titel van het rapport van Donner

Valse verklaringen

Dit nieuws staat niet op zich. Eveneens kort geleden was in een uitzending van Zembla te zien dat politieagenten en officieren van justitie er soms niet voor terugdeinzen om valse verklaringen af te leggen of het proces-verbaal aan te passen aan de gewenste uitkomst. Het verhoor van een verdachte was opgenomen. Volgens het proces-verbaal had hij bekend. Maar toen zijn advocaat de opname beluisterde, bleek dat de verdachte anders had verklaard dan in het proces-verbaal stond. Ook de rechtbank constateerde dat. Vrijspraak volgde. De verdachte bleef achter met de gevolgen. De omgeving denkt al snel: waar rook is, is vuur. Toegegeven: dit zijn uitzonderingen. Vreemd dat een officier van justitie dan nog promotie kan maken.

Lees ook: Fiscus houdt informatie achter >>

Trouw aan het gezag

Wat betekent dit voor de advocaat? In mijn werk heb ik veel te maken met de Belastingdienst. Strafrecht doe ik niet, dus een officier van justitie zie ik eigenlijk nooit. Behalve misschien in de kroeg, maar dan is hij of zij incognito. Vroeger dacht ik dat de overheid altijd betrouwbaar is. De overheid zal het toch wel weten en is er toch om de burger te helpen? Mijn ouders spraken altijd vol bewondering over ambtenaren. Als je dat kon worden, dan had je een vaste baan en veel aanzien. Mijn moeder kende de rangen: “Maar hij is commies!” Ja, ik ben opgevoed met het idee dat je trouw moet zijn aan het gezag.

Beerput is open

Inmiddels zie ik dat anders. Veel ambtenaren doen hun werk goed en zijn integer. Maar bovengenoemde voorbeelden maken duidelijk dat de overheid soms onbetrouwbaar is. Sterker nog: soms maakt de overheid haar burgers doelbewust kapot.

Ik heb een paar keer geprocedeerd over toeslagen. Dat was nog voordat de beerput was opengegaan. Toen was nog niet bekend dat de fiscus in sommige dossiers structureel bewijzen van onschuld in de prullenbak gooit. Ik had wel het gevoel dat er iets niet klopte, maar kon dat niet hard maken. In andere zaken maakte ik mee dat informatie werd achtergehouden. Schokkend. De Belastingdienst is een machtig instituut. De inspecteur heeft veel bevoegdheden die diep kunnen ingrijpen in iemands persoonlijke leven. Een onderzoek kan veel stress geven, nog los van het financiële aspect. Het is belangrijk dat burgers genoeg mogelijkheden hebben om besluiten van de Belastingdienst aan te vechten, zowel in als buiten de rechtszaal.

Daarom de volgende adviezen als u in conflict raakt met de Belastingdienst:

  • Blijf vriendelijk, maar wees kritisch
  • Maak het niet persoonlijk (hard op de zaak, zacht op de man)
  • Vraag om meer tijd als u dat nodig heeft
  • Ga naar een hoorgesprek en vraag om het verslag
  • Lees dat goed door en corrigeer het eventueel
  • Vraag inzage in uw dossier, dat kan in de bezwaarfase
  • Vraag dan om een kopie van alle stukken
  • Wees niet bang dat de fiscus u ‘terug zal pakken’
  • U hebt meer rechten dan u denkt
  • Beroep u op uw zwijgrecht (bij een boete) indien nodig
  • Ook de inspecteur is maar een mens!